Skip to content

Towarzystwo Elektrowni Wodnych

Narrow screen resolution Wide screen resolution Increase font size Decrease font size Default font size default color black color cyan color green color red color
Start arrow Konferencje i seminaria arrow Seminarium 22 maja 2015 r. - Om闚ienie i refleksje Honorowego Prezesa TEW oraz materia造 do pobrania
Seminarium 22 maja 2015 r. - Om闚ienie i refleksje Honorowego Prezesa TEW oraz materia造 do pobrania PDF Drukuj
16.06.2015.

W dniu 22 maja 2015 r. odby這 si zorganizowane przez Towarzystwo Elektrowni Wodnych seminarium pt. "Energetyka wodna w poszukiwaniu szans na Rynku Energii Elektrycznej i Rynku Mocy". Zapraszamy do przeczytania omówienia i refleksji Honorowego Prezesa TEW oraz pobrania przedstawionych na seminarium prezentacji.

Omówienie i refleksje Honorowego Prezesa TEW

W dniu 22 maja 2015 r. odby這 si zorganizowane przez Towarzystwo Elektrowni Wodnych [TEW] seminarium „Energetyka wodna w poszukiwaniu szans na Rynku Energii Elektrycznej i Rynku Mocy”. W seminarium uczestniczy這 26 osób, przedstawicieli spó貫k eksploatuj帷ych elektrownie wodne, instytutów naukowo – badawczych, biur projektowych i organizacji pozarz康owych. Obrady otworzy dr Janusz Steller*, a ca這嗆 poprowadzi autor niniejszego tekstu.


Temat przewodni seminarium przewija si ju wielokrotnie z wi瘯sz lub mniejsz intensywno軼i podczas konferencji, spotka cz這nków naszego stowarzyszenia, podczas Zgromadze Krajowych, czy te podczas posiedze zarz康u TEW. Impulsem do tych rozwa瘸 by造 niemal zawsze nowe pomys造 naszego Rz康u, które praktycznie od czasów transformacji ustrojowej, z niewielkimi tylko wyj徠kami, sprowadza造 si do os豉biania sektora energetyki wodnej i spychania go sukcesywnie i konsekwentnie do podrz璠nej roli w gospodarce kraju. Te dzia豉nia Rz康u, wspomagane ochoczo przez ró積ego sortu organizacje pozarz康owe, lub wr璚z wynikaj帷e z presji wywieranej przez te organizacje, doprowadzi造 do absurdalnej sytuacji, w której to energetyka wodna od zawsze postrzegana jako energetyka proekologiczna, sta豉 si energetyk nieprzyjazn 鈔odowisku. No, mo瞠 poza tzw. ma陰 energetyk wodn, której definicje zmienia si do嗆 radykalnie i jednostronnie przez decydentów, wprowadzaj帷 nowe granice podziaów parametryzowane tradycyjnie jedynie moc zainstalowan. Chocia ostatnio, na potrzeby dalszego os豉bienia warto軼i tej ga喚zi energetyki, wprowadzono do najistotniejszych dla energetyki ustaw definicj poj璚ia „stopnia wykorzystania mocy zainstalowanej elektrycznej” od dawna stosowanego w energetyce jako „鈔ednioroczny czas wykorzystania mocy zainstalowanej”. Definicj t wprowadzono przede wszystkim po to, aby skutecznie ograniczy dost瘼 do systemu aukcyjnego wsparcia oze elektrowni wodnych zbiornikowych charakteryzuj帷ych si nisk warto軼i wprowadzonego wska幡ika zwi您an z wysokim wska幡ikiem przeinstalowania mocy, co jest znamienn i naturaln cech techniczn elektrowni projektowanych do pracy w systemie szczytowym i podszczytowym. Moc surowa stopnia wodnego ze zbiornikiem wodnym jest kilkakrotnie a nawet kilkunastokrotnie ni窺za od mocy instalowanej elektrowni wodnych lokalizowanych przy takich stopniach wodnych. Wprowadzenie definicji „stopnia wykorzystania mocy zainstalowanej elektrycznej” do obowi您uj帷ego prawa jest tym bardziej dla naszego 鈔odowiska zaskakuj帷e, 瞠 z這穎n przez nasze stowarzyszenie propozycj wprowadzenia do obowi您uj帷ego prawa parametru „mocy surowej stopnia wodnego”, jako jednego z podstawowych parametrów klasyfikuj帷ych elektrownie wodne, bez wi瘯szej dyskusji odrzucono, argumentuj帷 brakiem takiej definicji w istniej帷ych przepisach. Wiec jak to jest? Mo積a wprowadza nowe definicje, gdy jest to zgodne z intencj decydentów i urz璠ników administracji pa雟twowej, a nie mo積a, gdy nowy parametr mo瞠 zmieni klasyfikacje elektrowni wodnych i otworzy szanse na powstrzymanie istniej帷ego od wielu lat zastoju w rozwoju energetyki wodnej? A mo瞠 wynika to po prostu z niech璚i do zrozumienia idei wprowadzenia nowego parametru? Tak wi璚 nadal elektrownia dysponuj帷a moc surow poni瞠j 5 MWs zaliczana jest do du篡ch elektrowni wodnych, gdy jej moc zainstalowana elektryczna jest wi瘯sza od 5 MWe. Ba, elektrownia o mocy surowej wynosz帷ej nieca貫 12 MWs, mo瞠 – dzi瘯i wspania這my郵no軼i naszych animatorów stanowionego prawa – cieszy si faktem posiadania mocy zainstalowanej elektrycznej 200 MWe. Paradoks? Nie, to 鈍iadoma polityka, której cel jest znany i z ca陰 determinacj realizowany.
 
疾by jednak nie by這 zbyt dobrego klimatu do rozwoju nawet najmniejszej energetyki wodnej, wprowadzono „kuchennymi drzwiami” praktyczny zakaz budowy wszelkich zapór wodnych. Oficjalnie jednak przyzwolono wspania這my郵nie – jednak nie w ka盥ym przypadku - na mo磧iwo嗆 wykorzystania istniej帷ych pi皻rze po zrujnowanych i zlikwidowanych si這wniach wodnych. Mo磧iwo軼i te s zreszt skutecznie ograniczane przez administracj rz康ow zajmuj帷a si tzw. ochron 鈔odowiska naturalnego, poprzez mi璠zy innymi wydawanie decyzji nakazuj帷ych tworzenie dokumentacji, w której nale篡 udowodni brak negatywnego oddzia造wania na 鈔odowisko utrzymywania istniej帷ego pi皻rzenia dla potrzeb elektrowni wodnej. Nie postrzega si w tym post瘼owaniu 瘸dnej sprzeczno軼i z tym, 瞠 pi皻rzenia te istniej w okre郵onej lokalizacji ju dobrze ponad sto lat. Nale瘸這by raczej w wielu przypadkach 膨da od tej administracji wskazania przyczyn, dla których dopuszcza si do destrukcji istniej帷ych pi皻rze wodnych, niszczenia umocnie brzegów, zamkni耩 okien jazów, koryt kanaów i zarastania samosiejkami zbiorników wodnych, a przede wszystkim tworzenia dogodnych warunków do urz康zania na opuszczonych stopniach wodnych „dzikich” wysypisk 鄉ieci i sk豉dowisk odpadów ró積ego sortymentu. To wszystko si robi rzekomo w imi tzw. ochrony 鈔odowiska naturalnego i przeciwdzia豉niu zmianom klimatycznym powoduj帷ym ocieplenie w skali globalnej i oczywi軼ie w pe軟ej zgodzie z unijnymi dyrektywami.
 
疾by nie by這 z逝dze, to niemal wszystkie wprowadzane przez Rz康 zmiany w obowi您uj帷ym prawie oraz odrzucanie niemal wszystkich propozycji zmian sk豉danych podczas tzw. konsultacji spo貫cznych, s uzasadniane najcz窷ciej argumentacj stanowi帷 swoisty wytrych otwieraj帷y i zamykaj帷y dyskusj: przepisy unijne wymagaj wprowadzenia zmian, lub przepisy unijne nie dopuszczaj do wprowadzenia proponowanych zmian.
 
W klimacie niezrozumienia post瘼owania o鈔odków decydenckich maj帷ych wp造w na polityk energetyczn, zarówno t ogólnokrajow, jak i t regionaln i lokaln, w atmosferze niepewno軼i jutra, z perspektyw rezygnacji z efektów pracy, która wielokrotnie by豉 i jest pasj a nie tylko obowi您kiem, z poczuciem bezsilno軼i w walce z nieprzychylno軼i urz璠ników i animatorami nie篡ciowych przepisów prawnych - hydroenergetycy spotykaj si mi璠zy innymi na takich w豉郾ie jak to seminariach, podczas których mog we w豉snym gronie „wyla swoje 瘸le” zdaj帷 sobie dok豉dnie spraw z tego, 瞠 niewiele to zmieni. W ka盥ym razie nie zmieni na lepsze. Tak jako bowiem jest, 瞠 im bardziej uporczywie upominamy si o wprowadzenie logicznych i racjonalnych zasad, tym bardziej poobijani wychodzimy po takich akcjach.
 
To spotkanie seminaryjne mia這 na celu zainicjowanie innego podej軼ia hydroenergetyków do wykreowanej polityki energetycznej, biznesu, sterowania systemem elektroenergetycznym i jego bezpiecze雟twem.
 
Na potrzeb poszukiwania rozwi您a, które otworz szans wyj軼ia energetyki wodnej z d逝goletniego kryzysu, zwróci uwag ju na wst瘼ie podczas otwarcia spotkania seminaryjnego dr Janusz Steller. Podkre郵i on wag, jak hydroenergetycy przywi您uj do wykorzystania aktualnych mo磧iwo軼i technicznych naszych elektrowni, zw豉szcza do wykorzystania zdolno軼i magazynowania energii w zbiornikach przyzaporowych, które powsta造 dla potrzeb retencji wodnej i wykorzystania potencja逝 hydroenergetycznego. Tak瞠 Jacek Cie郵ak** w swojej prezentacji opatrzonej znamiennym i wydawa這by si przewrotnym w odniesieniu do tematu wiod帷ego seminarium tytu貫m „Energetyka wodna w poszukiwaniu szans na unikni璚ie regresu”, przedstawi niemal krytyczn sytuacj, w jakiej znalaz豉 si energetyka wodna w nowych realiach stanowionego prawa. To, 瞠 energetyka wodna dysponuje znacznymi mo磧iwo軼iami magazynowania energii w zbiornikach przyelektrownianych, jak do tej pory zamiast pozytywnych efektów stanowi dla niej jedynie obci捫enie i prowadzi do powa積ych strat. W krajach Europy i 鈍iata tam, gdzie jest to tylko mo磧iwe, magazynowanie energii w zbiornikach elektrowni wodnych uznaje si za najbardziej efektywn technologi, w naszym kraju natomiast robi si wszystko, 瞠by te mo磧iwo軼i ograniczy do minimum. Dosz這 do tego, 瞠 nawet sztuczne zbiorniki wodne, które powsta造 przede wszystkim dla zapewnienia energii szczytowej i mocy interwencyjnej, nagle uznaje si jako bezcenne przyrodniczo i ogranicza mo磧iwo軼i zmiany poziomu wody cz瘰to niemal ca趾owicie. Wi璚 jaka jest obiektywna prawda? Dla ochrony przyrody zabrania si budowy zapór i tworzenia sztucznych zbiorników wodnych, 瞠by nast瘼nie utworzone w ten sposób akweny wodne uzna za skarby natury (nierzadko Natury 2000)? W naszej rzeczywisto軼i trzeba chyba mie zawsze oczy „szeroko …. zamkni皻e”. Ograniczenie waha poziomem wody w zbiornikach górnych elektrowni wodnych stanowi „鄉ier techniczn” szczytowego i interwencyjnego charakteru pracy tych obiektów. Utrzymywanie mocy szczytowych staje si w tych warunkach bezsensowne. Jakby tego by這 ma這, to za zbyt wysok moc zainstalowan utrzymywanych bezproduktywnie hydrozespoów odbiera si elektrowniom niegdy szczytowym prawo do korzystania z mechanizmów wsparcia. Kara? Za co?
 
Jacek Cie郵ak w swojej prezentacji podaje szacunkowe parametry magazynów energii dla warunków, jakie obowi您ywa造 wtedy, gdy inwestor wyst瘼owa o pozwolenie wodnoprawne wskazuj帷, 瞠 elektrownia wodna b璠zie pracowa豉 w systemie szczytowym i podszczytowym, a energetyczne wykorzystywanie pojemno軼i magazynowej nikomu jako nie przeszkadza這. Nie przeszkadza這 przez dziesi徠ki lat, do czasu gdy jaki wybitny znawca przyrody nie zacz掖 podejrzewa, 瞠 mo瞠 to zagra瘸 鈔odowisku. W takich sprawach wystarczy domniemanie wyst徙ienia zagro瞠nia. Nie potrzeba dowodów, nie podejmuje si bada ani dyskusji. Po co? - i tak wiadomo, kto ma racj.
 
Czy uda si w przysz這軼i wykorzysta pojemno軼i magazynowe zbiorników wodnych a nawet koryt rzek, jak to czyni si w wielu krajach? Znane s wyniki prac badawczych, które dowodz, 瞠 wahanie poziomu wody w zbiornikach wodnych i korytach rzek nie stanowi szczególnego zagro瞠nia dla 鈔odowiska. Nawet ekolodzy przyznaj, i poziom wody w ciekach zmienia si nieustannie i to w bardzo du篡m zakresie (susze – powodzie), nienaturalne za jest utrzymywanie sta貫go poziomu, bez 瘸dnych wahni耩. W wielu krajach niemal powszechnie wykorzystywane s pojemno軼i magazynowe zbiorników wodnych zarówno dla retencji wodnej jak i do stabilizacji pracy systemów energetycznych. W sumie szacowany potencja zmagazynowanej energii w zbiornikach polskich elektrowni wodnych przy za這瞠niu ich pe軟ego wykorzystania wynosi prawie 90 GWh i, jak podsumowuje Jacek Cie郵ak, tylko bardzo bogate spo貫czno軼i mog造by sobie pozwoli na rezygnacj z tych magazynów w sytuacji du瞠go nasycenia systemu elektroenergetycznego niespokojnymi i niesterowalnymi 廝ód豉mi energii, jakimi s niektóre 廝ód豉 oze. Trudno uwierzy, aby Polska nale瘸豉 do krajów najbogatszych i by sta j by這 na tak rozrzutno嗆. 

Czas pokaza, 瞠 dzia豉nia polegaj帷e na liczeniu strat i pokazywaniu ran odniesionych w starciach z ekologami i urz璠nikami s nieskuteczne. Powinni鄉y dobitnie „nie zgadza si” z demagogicznymi wymys豉mi pseudoekologów, 膨da twardych dowodów a nie tylko domniema osób z naukowymi tytu豉mi, odpowiada na wszelkie zarzuty a nawet wst瘼owa na drog sadow, je瞠li wyssane z palca zarzuty szkodz naszemu 鈔odowisku i podwa瘸j jego wiarygodno嗆. Powinni鄉y te poszukiwa sprzymierze鎍ów, którzy mog nie tylko lamentowa i wspó販zu. Przyci庵n望 ich mo瞠my nie wykazem strat, a atrakcyjno軼i szans. Musimy zainteresowa hydroenergetyk kapita. Zabiega o to, 瞠by mo磧iwo嗆 鈍iadczenia szerokiego wachlarza us逝g systemowych zosta豉 dostrze穎na i odpowiednio wykorzystana szczególnie w lokalnych grupach bilansowania. Stanis豉w Por瑿a*** w swojej prezentacji przedstawiaj帷ej „Zmiany w otoczeniu vs zmiany w elektroenergetyce” wskazuje na szanse energetyki wodnej w nowych i ci庵le dynamicznie zmieniaj帷ych si realiach globalnej, w tym zw豉szcza unijnej polityki klimatycznej i tworzenia unijnego rynku energii elektrycznej. Te zmiany w powi您aniu ze zmianami technologii wytwarzania energii elektrycznej wskazuj kierunki poszukiwa najkorzystniejszej lokaty kapita逝. Niestety energetyka wodna, pomimo 瞠 dysponuje dojrza陰 technologi wytwarzania i rozwi您aniami konstrukcyjnymi mieszcz帷ych si w wysokich standardach najnowszej techniki, nie jest atrakcyjnym miejscem lokaty kapita逝 z uwagi na czas trwania inwestycji, zw豉szcza jej okresu przygotowawczego oraz konieczno嗆 poniesienia wysokich nak豉dów na realizacj. W sumie okres zwrotu takiej inwestycji, przy za這瞠niu sprzeda篡 tylko energii elektrycznej po u鈔ednionej regulowanej cenie, przekracza 15 lat, a w niektórych przypadkach trwa nawet ponad 20 lat. Czasy stymulacji procesów gospodarczych decyzjami administracyjnymi – miejmy nadziej – odchodz do lamusa, aczkolwiek administracja nie豉two wycofuje si ze swoich pozycji. Teraz nadchodz nieuchronnie czasy dzia豉 oddolnych. Ten, kto najlepiej potrafi pokaza efekty zastosowanych rozwi您a technologicznych i konstrukcyjnych, kto najlepiej potrafi wype軟i nisze, jakie powstaj po stronie poda穎wej i popytowej rynku energii elektrycznej i kto tymi rozwi您aniami potrafi zainteresowa kapita – ten ma szanse przetrwa. 疾by doprowadzi do tego stanu, dzisiaj jeszcze musimy skutecznie przekonywa decydentów - kreatorów polityki energetycznej - do proponowanych zmian i nieustannie wywiera na nich presj poprzez przedk豉danie przemy郵anych i mo磧iwych do praktycznych realizacji propozycji zmian w stanowionych aktach prawnych, stosowanych procedurach i instrukcjach sk豉daj帷ych si na ca這嗆 mechanizmów odpowiedzialnych za funkcjonowanie systemu elektroenergetycznego. Te dzia豉nia b璠 wówczas skuteczne, gdy b璠 respektowa prawa ekonomii. Presja kapita逝 jest generalnie zero – jedynkowa: okre郵one przedsi瞝zi璚ie zwróci si po oczekiwanym okresie czasu i przyniesie spodziewany zysk - albo te nie. W ekonomii wyst瘼uje szereg innych efektów i zale積o軼i, w tym tzw. efekty ci庵nione, które bardzo dobrze s widoczne w przypadku realizowanych przedsi瞝zi耩 inwestycyjnych skierowanych na wykorzystanie potencja逝 hydroenergetycznego. Te efekty dotychczas zarówno na funkcjonuj帷ym rynku energii elektrycznej, jak równie w systemie gospodarki naszego kraju, zw豉szcza gospodarki wodnej, nie s w豉軼iwie nag豉郾iane i – by mo瞠 dlatego – nie s dostrzegane przez kapita i decydentów. Czas, w którym 鈍iat, Europa i nasz kraj zacznie porz康kowa krajobraz po „bitwie o oze” musi nadej嗆, i praktycznie ju s widoczne pierwsze efekty tych porz康kuj帷ych dzia豉. W tym procesie 鈔odowisko energetyki wodnej musi zaistnie, w innym przypadku kto inny – inne technologie i konstrukcje – wype軟i t nisz. Wydaje si, 瞠 istnieje realna szansa si璕ni璚ia do uruchamianego Funduszu Modernizacyjnego, pomimo 瞠 w za這瞠niach fundusz ten nie mo瞠 wspiera oze. S jednak przedsi瞝zi璚ia równie w ramach funkcjonowania energetyki wodnej, które spe軟iaj warunki umo磧iwiaj帷e korzystanie ze 鈔odków tego funduszu, a które po鈔ednio przyczyniaj si do podwy窺zenia efektywno軼i wytwarzania energii w elektrowniach wodnych.
 
Stanis豉w Por瑿a w swojej prezentacji, w oparciu o wyniki przeprowadzonej wnikliwej analizy funkcjonowania systemu elektroenergetycznego nie tylko w Polsce, ale tak瞠 w ró積ych krajach 鈍iata, wskazuje na mo磧iwe kierunki dzia豉nia energetyki wodnej, które otwieraj szans na unikniecie regresu a nawet na rozwój tej technologii wytwarzania. Do nich zalicza mi璠zy innymi mo磧iwo嗆 uzyskania przez elektrownie wodne znacz帷ej pozycji w bilansowaniu energii i przep造wów w lokalnych systemach energetycznych a nawet ponad sieci. Takie grupy bilansuj帷e mog powstawa praktycznie wsz璠zie, od niewielkich osiedli do stosunkowo du篡ch regionów. Elektrownie wodne ze swoimi mo磧iwo軼iami techniczno – produkcyjnymi, które omówi Jacek Cie郵ak, maj bardzo du瞠 szanse pe軟i wiod帷 rol w bilansowaniu energii i sterowaniu przep造wami mocy, tak aby ceny energii w obr瑿ie grupy bilansuj帷ej by造 jak najni窺ze. Znane s przyk豉dy, które poda Stanis豉w Por瑿a, 瞠 cena energii w wydzielonym wirtualnie systemie lokalnym w USA by豉 ni窺za od ceny energii na rynku zewn皻rznym ponad trzykrotnie! W warunkach praktycznie niezrównowa穎nego rozwoju w energetyce wymuszonym presj kapita逝, operatorzy systemu musz si璕a po 廝ód豉 ekonomicznie niezale積e, stabilne i niezawodne, dysponuj帷e odpowiednim zasobem energii bilansuj帷ej. Do takich 廝óde z pewno軼i nale膨 elektrownie wodne. Zwi瘯szenie bezpiecze雟twa energetycznego poprzez wykorzystanie krajowych zasobów oze i wdro瞠nie transparentnych zasad dzia豉nia rynku mocy, stanowi du膨 szans dla energetyki wodnej. Rynki lokalne b璠 w niedalekiej przysz這軼i stanowi podstawow „komórk” systemu elektroenergetycznego. Jedyn alternatyw jest monopol, co nie wydaje si mo磧iwe. 
W podsumowaniu Stanis豉w Por瑿a podkre郵i z du篡m naciskiem, 瞠 „musimy naszymi mo磧iwo軼iami „zainteresowa kapita”, gdy to kapita decyduje o rozwoju poszczególnych bran. Tak uczyni豉 energetyka wiatrowa, tak dzia豉 równie 鈔odowisko fotovoltaiki. Nasze 鈔odowisko niestety zosta這 „rozpieszczone” warunkami, jakie stworzono w wyniku segmentacji rynku, na co równie wskazywa w swojej prezentacji Jacek Cieslak. 
Wed逝g Stanis豉wa Por瑿y w zasadzie stoj przed nami dwa gówne zadania:
Zadanie pierwsze: obni篡 koszty wytwarzania i obni篡 nak豉dy na przedsi瞝zi璚ia inwestycyjne w energetyce wodnej
Zadanie drugie: Poszukiwa innych produktów, które mo積a dobrze sprzeda dzisiaj i w niedalekiej przysz這軼i.

Jan Rakowski**** w prezentacji zatytu這wanej: „Szanse i zagro瞠nia dla elektrowni wodnych wynikaj帷e ze zmian na rynku” przedstawi aktualne mo磧iwo軼i sprzeda篡 produktów, jakie mog na rynku zaoferowa elektrownie wodne, oraz przedstawi najbardziej prawdopodobne kierunki zmian mechanizmów rynkowych w obszarze elektroenergetycznym i oceni szanse wykorzystania tych mechanizmów przez energetyk wodn w prowadzonej dzia豉lno軼i wytwórczej. W analizach zarówno Rakowskiego jak i Por瑿y graniczn dat, po której nast徙i mog istotne problemy z utrzymanie bezpiecze雟twa energetycznego zwi您ane przede wszystkim z mo磧iwo軼iami zbilansowania strony popytowej i poda穎wej wyst徙i po 2020 r. Nie wida równie 瘸dnych impulsów, które wymusi造by wprowadzenie i upowszechnienie przed rokiem 2020 zarz康zania popytem. Do tego roku nie przewiduje si raczej problemów ze zbilansowaniem systemu. Problemy ze zbilansowaniem, jakie wyst徙i po 2020 r., zwi您ane s gównie ze starzej帷 si baz wytwórcz i jej niedostosowaniem do zaostrzonych wymogów ekologicznych oraz z dynamicznym, nieskoordynowanym i s豉bo nadzorowanym rozwojem niesterowalnych instalacji oze, takich jak elektrownie wiatrowe i elektrownie fotowoltaiczne. Du篡m problemem poza niesterowalno軼i ww. instalacji oze jest wyst瘼owanie zjawiska sterowania negatywnego, które zdeterminowane jest cz瘰to wyst瘼uj帷 na ca造m obszarze kraju lub na jego wi瘯szej cz窷ci cykliczno軼i pracy tych instalacji. Zwi您ane jest to z wyst瘼owaniem dni wietrznych i bezwietrznych oraz z wyst瘼owanie dni z ca趾owitym zachmurzeniem i dni bezchmurnych. To powoduje wypieranie elektrowni konwencjonalnych, a w warunkach funkcjonowania mechanizmów wsparcia - obni瘸nie i wyp豉szczanie ceny energii elektrycznej. Granicznie wyst瘼uj na rynku energii nawet ceny ujemne oferowane przez elektrownie konwencjonalne dla ochrony przed wysokimi kosztami odstawie i rozruchów du篡ch bloków energetycznych w elektrowniach cieplnych oraz zwi您an z tym mo磧iwo軼i utraty dyspozycji. Elektrownie wodne dysponuj帷e mo磧iwo軼iami magazynowania energii w zbiornikach przyelektrownianych oraz dobrymi parametrami regulacyjnymi (szybkie czasy reakcji na impulsy zapotrzebowania na moc i energi w systemie) mog 豉godzi skutki niespokojnej generacji niesterowalnych oze. Niestety, wed逝g Jana Rakowskiego ró積ica pomi璠zy „przyjaznymi dla systemu el-en” elektrowniami wodnymi a „nieprzyjaznymi dla systemu el-en” niesterowalnymi instalacjami oze, nie jest w豉軼iwie wyeksponowana.
 
W warunkach du瞠go wyp豉szczenia cen w okresie doby wyst瘼uje zwi瘯szone zapotrzebowanie na moc szczytow i tutaj mo積a upatrywa szansy dla elektrowni wodnych dysponuj帷ych mo磧iwo軼iami magazynowania energii, w tym magazynowania ze wsparciem cz這nów pompowych. Przy wyp豉szczeniu cen energii jest to niestety jedynie szansa na ulokowanie tego produktu na rynku. Trzeba bowiem dodatkowo uwzgl璠ni fakt, 瞠 na energi pobieran przez cz這ny pompowe s nak豉dane wszystkie dodatkowe op豉ty zwi您ane z us逝gami dystrybucji, jakie ponosi ka盥y odbiorca, co przy wyp豉szczeniu cen czyni magazynowanie energii z wykorzystaniem cz這nów pompowych technologi zupe軟ie nieop豉caln. W tych warunkach rynek energii elektrycznej nie jest rynkiem, w oparciu o który mo積a budowa efektywn ekonomicznie strategi funkcjonowania. Strategi tak mo積a budowa w oparciu o Rynek Us逝g Systemowych [RUS], który jednak w naszych realiach rynkowych praktycznie samoistnie nie funkcjonuje. Us逝gi systemowe stanowi jedynie element zasady funkcjonowania Rynku Bilansuj帷ego [RB]. Poza tym w warunkach, gdy jedynym kupuj帷ym us逝gi systemowe jest Operator Systemu Przesy這wego [OSP], dla którego „widoczne s” praktycznie tylko Jednostki Wytwórcze Centralnie Sterowane [JWCD], ogromna wi瘯szo嗆 elektrowni wodnych nie ma 瘸dnych szans udzia逝 w tym rynku. Szans takich mo積a poszukiwa na rynkach lokalnych, które jednak skutecznie zosta造 zlikwidowane w 2007 roku po wprowadzeniu centralnego mechanizmu bilansowania. Tylko wi璚 zmiana prawa energetycznego, zw豉szcza w zakresie stanowienia taryf, oraz zmiana regulaminu funkcjonowania rynku energii elektrycznej, w tym w szczególno軼i rynku bilansuj帷ego, mo瞠 stworzy szanse ulokowania oferty hydroenergetyki na rynku us逝g systemowych, do których 鈍iadczenia elektrownie wodne s szczególnie predystynowane. 
Stan prac nad projektowanymi wariantami Rynku Mocy [RM] i form kontraktów ró積icowych omówi Stanis豉w Por瑿a. Ulokowanie produktów elektrowni wodnych na RM, b璠zie stanowi du瞠 wyzwanie. Rozpatrywane s praktycznie dwa modele RM: scentralizowany i zdecentralizowany, które s budowane w oparciu o do鈍iadczenia z dzia豉nia tego typu rozwi您a w ró積ych krajach 鈍iata, zw豉szcza w USA, gdzie rozwini皻e RM dzia豉j ju ponad 15 lat. Trzeba uwa積ie obserwowa trendy zachodz帷ych zmian i umiej皻nie wyprzedza dzia豉nia decydentów w tym zakresie. Aktualnie nie ma 瘸dnej pewno軼i, jak form przyjmie RM, wiadomo jednak z ca陰 pewno軼i, 瞠 b璠 funkcjonowa造 pewne p豉tno軼i mocowe, w tym nadal powinna funkcjonowa us逝ga Operatywnej Rezerwy Mocy [ORM]. Bud瞠t przeznaczony na 鈍iadczenie ORM powinien do 2020 roku systematycznie rosn望. Jest te analizowana opcja wprowadzenia rynku us逝g systemowych w miejsce RM, co z pewno軼i b璠zie rozwi您aniem mniej atrakcyjnym dla energetyki wodnej. 

Co wi璚 nale篡 zrobi? 
Po dok豉dnym zapoznaniu si z prezentacjami prelegentów wydaje si, 瞠 nale篡 podj望 dzia豉nia zewn皻rzne id帷e w kierunku:
- rozszerzenia katalogu regulacyjnych us逝g systemowych mi璠zy innymi o kompensacje mocy biernej i o inne us逝gi, którymi mo瞠 by zainteresowany operator systemu jako odbiorca us逝g; 
- zdecentralizowania rynku us逝g systemowych poprzez wprowadzenie lokalnych obszarów bilansowania w sieci i ponad sieci, co umo磧iwi prowadzenie handlu us逝gami na poziomie lokalnym oraz ich sprzeda dla OSP „z drugiej reki” przez Operatorów Systemu Dystrybucyjnego lub Operatorów Systemów Lokalnych, to z kolei powinno skutkowa likwidacj podzia逝 鈍iadczenia us逝g przez JWCD i nieJWCD;
- wprowadzenia zasady rozlicze za energi pobieran przez cz這ny pompowe elektrowni zbiornikowych, zgodnie z któr elektrownia zbiornikowa z cz這nem pompowym nie powinna by traktowana jako odbiorca energii, lecz jako jednostka, która pobieran energi bierze „w depozyt” w ramach 鈍iadczenia us逝gi regulacyjnej;
- zlikwidowania powi您ania RUS z RB. 
疾by podj望 si realizacji tych dzia豉 trzeba rozpocz望 prac organiczn od zaraz organizuj帷 odpowiednie zespo造 lobbistycznego wsparcia w obszarze legislacyjnym, ekonomicznym i rynkowym oraz technicznym. Konieczne jest opracowanie dla energetyki wodnej kompleksowej strategii, która zdefiniuje cele, do osi庵ni璚ia których powinien d捫y ka盥y zespó wsparcia. Trzeba tak瞠 równolegle podejmowa dzia豉nia wewn皻rzne, polegaj帷e na:
- dostosowaniu elektrowni wodnych do realizacji intensywnej pracy szczytowej z za這瞠niem, 瞠 zapotrzebowanie na moc szczytow mo瞠 wyst徙i w dowolnych okresach doby, poza zmianami okresowymi zwi您anymi cyklami astronomicznymi, zale積ie tak瞠 od uwarunkowa meteorologicznych determinuj帷ych prac niesterowalnych instalacji oze;
- optymalizacji pracy elektrowni wieloblokowych i zespoów elektrowni wodnych zw豉szcza tych pracuj帷ych w systemach kaskad;
- maksymalizacji pojemno軼i magazynowej zbiorników przyelektrownianych poprzez mi璠zy innymi podejmowanie dzia豉 administracyjnych, zmierzaj帷ych do wprowadzenia odpowiednich zmian w decyzjach wodnoprawnych, jak równie poprzez dzia豉nia techniczne, prowadz帷e do odbudowania zdolno軼i akumulacyjnych (odmulanie zbiorników wodnych) i zwi瘯szanie zdolno軼i akumulacyjnych poprzez umacnianie i podwy窺zanie zapór i obwa這wa;
- tworzeniu wirtualnych jednostek wytwarzania z這穎nych z wielu elektrowni wodnych, które b璠 mog造 oferowa us逝gi systemowe nie tylko dla OSD, ale tak瞠 przy spe軟ieniu odpowiednich warunków równie dla OSP.

Z uwagi na to, 瞠 zasadnicza cz窷 seminaryjna zosta豉 przed逝穎na, praktycznie zabrak這 czasu na dyskusj. Dlatego te zapraszam do podj璚ia dyskusji nad poruszonymi tematami na naszej stronie internetowej. Je瞠li oka瞠 si, 瞠 istnieje zapotrzebowanie na rozwini璚ie okre郵onego zagadnienia, jest mo磧iwo嗆 organizacji dodatkowych spotka seminaryjnych w ró積ych miejscach naszego kraju. W zwi您ku z tym bardzo prosz o propozycje zarówno tematu, jak i miejsca spotkania. 

Stanis豉w Lewandowski

Honorowy Prezes TEW

 
* Janusz Steller - Pracownik naukowy Instytutu Maszyn Przep造wowych PAN w Gda雟ku, aktualnie pe軟i帷y funkcj wiceprezesa Zarz康u TEW. Wieloletni cz這nek TEW, wielki pasjonat energetyki wodnej
** Jacek Cie郵ak - Cz這nek zwyczajny TEW. Wieloletni pracownik energetyki wodnej, jeden z pierwszych pracowników zatrudnionych w firmie Elektrownie Szczytowo – Pompowe SA.
*** Stanis豉w Por瑿a - Konsultant w firmie Ernst&Young Business Advisory. Wieloletni pracownik energetyki zawodowej. Wspó速wórca zasad funkcjonowania Rynku Energii Elektrycznej w Polsce.
**** Jan Rakowski - W豉軼iciel firmy konsultingowej EnergoInFarm - Jan Rakowski. Wieloletni pracownik energetyki zawodowej. By造 dyrektor Krajowej Dyspozycji Mocy. 
Komentarze
Dodaj nowySzukaj
Komentuj
Pseudonim lub imi:
Strona WWW:
Tytu:
Kod UBB:
[b] [i] [u] [url] [quote] [code] [img] 
 
 
 
Security Image
Wpisz kod z obrazka.

Copyright (C) 2007 Alain Georgette / Copyright (C) 2006 Frantisek Hliva. All rights reserved.

 
« poprzedni artyku   nast瘼ny artyku »

>'; } doGzip(); ?>; ?>